Telefonu elinize almadan geçen birkaç dakika bile huzursuz mu ediyor, "5 dakika" derken saatler mi geçiyor? İnternet ve ekran bağımlılığı, günümüzde giderek daha çok kişinin günlük yaşamını, uykusunu ve ilişkilerini etkileyen bir durum. Düzce'de, dijital hayatla daha dengeli bir ilişki kurmanıza eşlik ediyorum.
İnternet ve ekran bağımlılığı, dijital kullanımın kişinin kontrolünün dışına çıkması, günlük hayatı, uykuyu, sosyal ilişkileri ve iş/okul performansını olumsuz etkilemesine rağmen kullanımın sürmesiyle karakterize bir durumdur. Sosyal medya, video oyunları, kısa video içerikleri ve online alışveriş en sık görülen alanlar arasındadır.
Sosyal medya ve oyun uygulamaları, tesadüfen değil, bilinçli olarak dikkatinizi mümkün olduğunca uzun süre tutacak şekilde tasarlanır. Sonsuz kaydırma, değişken ödül mekanizmaları (bir sonraki gönderinin ne getireceğini bilmemek) ve bildirimler, beyindeki ödül sistemini sürekli tetikler. Bunu bilmek, kendinizi "iradesiz" hissetmek yerine, karşınızdaki mekanizmayı anlamanıza yardımcı olabilir.
İnternet ve ekran bağımlılığında, kişinin ihtiyacına göre farklı ekollerden faydalanıyoruz:
İnternet ve ekran bağımlılığı (özellikle oyun bağımlılığı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından resmi bir tanı kategorisi olarak da tanınıyor) genellikle psikoterapiyle önemli ölçüde iyileşir; ilaç tedavisi birincil yaklaşım değildir. Ancak eşlik eden yoğun depresyon, sosyal izolasyon veya anksiyete varsa, psikiyatrik değerlendirme destekleyici olabilir; gerektiğinde yönlendirme yapıyoruz.
Dijital kullanımınıza yoğun bir çaresizlik veya kendinize zarar verme düşüncesi eşlik ediyorsa lütfen beklemeyin: 112'yi arayarak destek alabilirsiniz. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı veya tedavi yerine geçmez.
İnternet ve ekran bağımlılığıyla ilgili sormak istediğiniz bir şey varsa ya da randevu almak isterseniz, aşağıdaki bilgilerden bize ulaşabilirsiniz.
Bu konuda sıkça karşımıza çıkan soruları sizin için derledik.
Dijital kullanımın kişinin kontrolünün dışına çıkması ve günlük hayatı, uykuyu, ilişkileri olumsuz etkilemesine rağmen sürmesiyle karakterize bir durumdur.
Uygulamalar, sonsuz kaydırma ve değişken ödül mekanizmalarıyla dikkatinizi mümkün olduğunca uzun süre tutacak şekilde tasarlanır. Bu, beyindeki ödül sistemini sürekli tetikler.
Ekrandan uzaklaştırıldığında aşırı huzursuzluk, uyku ve okul performansında bozulma, sosyal etkinliklere ilgi kaybı dikkat çekici işaretler olabilir. Bu belirtiler sürekliyse bir uzmandan destek almak faydalı olur.
Hayır. Bağımlılıktan söz edebilmek için kullanımın kontrol edilememesi ve günlük yaşamı (uyku, ilişkiler, sorumluluklar) belirgin şekilde etkilemesi gerekir; sadece uzun süre kullanmak tek başına yeterli değildir.
Evet, Dünya Sağlık Örgütü "oyun bozukluğu"nu resmi bir tanı kategorisi olarak tanımlamıştır. Bu, konunun ciddiyetle ele alınması gereken gerçek bir klinik durum olduğunu gösterir.
Kısa süreli dijital detokslar farkındalık kazandırabilir, ancak kalıcı değişim için altında yatan alışkanlık ve duygusal ihtiyaçlarla çalışmak daha etkilidir. Detoks bir başlangıç olabilir, tek başına çözüm olmayabilir.
Genellikle gerekmez; psikoterapi birincil tedavi yaklaşımıdır. Eşlik eden yoğun depresyon veya anksiyete varsa, bir psikiyatri uzmanının değerlendirmesiyle destekleyici ilaç kullanımı düşünülebilir.
Kullanım sürenizi takip etmek, gereksiz bildirimleri kapatmak, ekransız bölgeler/saatler belirlemek ve sıkıldığınızda başvurabileceğiniz alternatif bir aktivite belirlemek iyi başlangıç noktalarıdır.